Badania nieinwazyjne

Badania nieinwazyjne
W ciągu ostatnich kilkunastu lat ogromne zmiany w położnictwie sprawiły, że płód stał się pacjentem, który jest diagnozowany i może być leczony w łonie matki. Badania biochemiczne krwi matki oraz USG umożliwiają rozpoznanie większości chorób nienarodzonego dziecka, z których wiele można leczyć po urodzeniu, a niektóre nawet w okresie płodowym. Właściwa i wczesna diagnoza ma ogromne znaczenie dla dalszego postępowania leczniczego i dla losów ciąży.

Badania, które proponujemy pacjentkom w naszej poradni i laboratorium w większości przypadków dostarczają prawidłowych wyników. W przypadku wyniku nieprawidłowego udzielamy szczegółowych wyjaśnień i zaleceń dotyczących dalszego postępowania, badań diagnostycznych, terapii, a także porad w kwestiach formalnych, administracyjnych itp. Nigdy nie zostawiamy pacjentki bez pomocy. W razie potrzeby zasięgamy opinii specjalistów, również zza granicy. Chętnie służymy również konsultacją lekarzowi prowadzącemu pacjentkę.
Nie istnieje i prawdopodobnie nigdy nie pojawi się badanie diagnostyczne, które umożliwiałoby 100% pewne wykluczenie wszelkich chorób nienarodzonego dziecka. Dlatego Pacjentka zgłaszająca się do naszej poradni jest traktowana indywidualnie i w zależności od sytuacji proponujemy jej badania najbardziej odpowiednie w jej przypadku. Oferujemy szeroki wachlarz badań diagnostycznych.

Dysponujemy możliwościami diagnostyki biochemicznej (Test PAPP-A, test potrójny, test zintegrowany), ultrasonograficznej (USG genetyczne), dostępem do genetycznych baz danych, oprogramowaniem do testu PAPP-A, potrójnego i zintegrowanego oraz oprogramowaniem pozwalającym obliczyć ryzyko choroby płodu w oparciu o obraz USG w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, również w połączeniu np. z testem PAPP-A lub testem potrójnym. Współpracujemy ze specjalistami w wybranych, specjalistycznych działach diagnostyki prenatalnej.

Dr n. med. Lech Dudarewicz posiada certyfikat Fundacji Medycyny Płodowej z Londynu, uprawniający do oceny ryzyka aneuploidii u płodu. Nasz program pomiarów przezierności karkowej dla celów badań przesiewowych w pierwszym trymestrze ciąży podlega regularnej, okresowej kontroli Fundacji Medycyny Płodowej z Londynu. Zewnętrzna kontrola jakości jest bardzo ważna i zapewnia odpowiedni poziom badań, porównywalny z innymi ośrodkami na świecie.

Fundacja Medycyny Płodowej z Londynu zaaprobowała sposób oceny kości nosowej dokonywany przez dr. Lecha Dudarewicza w pierwszym trymestrze ciąży.

W odróżnieniu od konkurencyjnych laboratoriów informujemy jakie odczynniki i metody biochemiczne wykorzystujemy do oznaczeń biochemicznych: jest to najwyższej klasy system diagnostyczny firmy Wallac grupy Perkin-Elmer: lidera badań prenatalnych, jedna z dwóch metod szeroko stosowanych na świecie, bardzo dokładnych i zweryfikowanych na setkach tysięcy badań w wielu ośrodkach. Stosowana przez nas technologia Delfia firmy Perkin-Elmer jako jedyna oprócz technologii Kryptor została zaaprobowana przez Fundację Medycyny Płodowej z Londynu do przesiewowych badań prenatalnych w połączeniu z oceną NT (przezierności karkowej). Poniżej przedstawiono krótką charakterystykę podstawowych nieinwazyjnych badań genetycznych, które można wykonywać w różnych kombinacjach. Na szczególną uwagę zasługuje test PAPP-A połączony z badaniem przezierności karkowej, ponieważ udowodniono na dużych grupach pacjentek, że badanie to wykrywa ok. 90% przypadków zespołu Downa pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży w populacji ogólnej.
Test PAPP-A
Test PAPP-A jest wykonywany pomiędzy 10 a 14 tygodniem ciąży jako badanie przesiewowe głównie w kierunku zespołu Downa, zespołu Edwardsa i zespołu Patau u płodu. Składa się z oceny biochemicznych parametrów krwi matki i parametrów ultrasonograficznych płodu. Test PAPP-A jest odpowiedni dla pacjentek w każdym wieku, ponieważ około 70% dzieci z Zespołem Downa rodzą kobiety przed 35 rokiem życia. W Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach europejskich test PAPP-A stanowi standard opieki dla każdej ciężarnej. Na podstawie jego wyniku wyodrębniona zostaje grupa kobiet ciężarnych, u których ryzyko zespołu Downa u płodu jest podwyższone, i tym kobietom proponowany jest test diagnostyczny - np. amniopunkcja, w wyniku której można rozpoznać chorobę płodu, lub ją wykluczyć. Kilkanaście lat temu, kiedy nie było takich badań, jak test PAPP-A amniopunkcję proponowano wszystkim kobietom, u których ryzyko wystąpienia zespołu Downa u płodu było podwyższone ze względu na ich wiek - zazwyczaj powyżej 35 roku życia. W chwili obecnej po wykonaniu testu PAPP-A u większości kobiet "starszych" okazuje się, że ryzyko choroby płodu jest na tyle niskie, że nie uzasadnia wykonania amniopunkcji. U kobiet poniżej 35 roku życia test umożliwia wykrycie płodów chorych, co dawniej było niemożliwe, ponieważ z założenia ryzyko choroby płodu był u nich zbyt niskie, aby proponować im niosący ryzyko zabieg amniopunkcji. Reasumując, obecnie decyzji o wykonaniu amniopunkcji, lub jej zaniechaniu nie musimy opierać jedynie na wieku kobiety ciężarnej - dzięki testowi PAPP-A można wykryć większość (około 90%) płodów chorych u kobiet bez uchwytnych objawów ryzyka choroby płodu i uniknąć amniopunkcji u wielu kobiet, dla których dawniej była ona jedynym źródłem informacji o stanie zdrowia płodu. Aktualnie test PAPP-A jest badaniem o najwyższej czułości wykrywania zespołu Downa. (czułość testu oznacza procent wykrytych płodów chorych - ogólna czułość testu PAPP-A wynosi ok. 90% - to znaczy, że wykrywanych jest 9 na 10 płodów chorych. Dla porównania ogólna czułość testu potrójnego wynosi ok. 60%). Na naszej stronie znajdzie Pani odpowiedź na najczęstsze pytania, które nurtują pacjentki, poddające się badaniom przesiewowym w ciąży - mamy nadzieję, że informacje w niej zawarte wyjaśnią wszystkie Pani wątpliwości. Jeżeli będzie Pani miała dalsze pytania, proszę skontaktować się ze mną pod jednym z podanych adresów gdyż świadome poddanie się badaniu przez Panią i pełne poinformowanie Pani jest bardzo ważne.
Wysyłanie próbek surowicy na test PAPP-A
Nasze laboratorium umożliwia zainteresowanym pacjentkom wykonanie testu PAPP-A sposobem korespondencyjnym. Oferujemy również test zintegrowany i potrójny. Zainteresowanym Paniom prześlemy szczegółowe informacje, próbówki, ankiety, informacje. Konieczne jest przesłanie wraz z próbką krwi wypełnionej ankiety danych pacjentki. Prosimy o kontakt pod tel. 0-603 166 978
Zalecenia do pobrania materiału do testów.
Metoda oznaczeń biochemicznych PAPP-A i beta-hCG
Dysponujemy najwyższej klasy systemem diagnostycznym do oznaczeń metodą fluorymetrii chelatów europu i samaru firmy Wallac grupy Perkin-Elmer (światowego lidera testów prenatalnych i badań przesiewowych u noworodków) jednym z nielicznych odpowiednich do diagnostyki genetycznej. Stosowana przez nas technologia Delfia jako jedyna oprócz Kryptora f-my Brahms została zaaprobowana przez Fundację Medycyny Płodowej z Londynu do przesiewowych badań prenatalnych w połączeniu z oceną NT (przezierności karkowej). Według naszej wiedzy żadne inne laboratorium w Polsce nie stosuje metodyki aprobowanej przez Fundację Medycyny Płodowej.

Wybór metody oznaczeń biochemicznych jest bardzo istotny, gdyż wiele metod ze względu na fluorescencję białek surowicy ma niedostateczną dokładność co może powodować nieprawidłową ocenę ryzyka choroby płodu. Stosowana przez nas metoda oznaczeń jest jedną z dwóch metod najbardziej rozpowszechnionych na świecie, co oznacza że w oparciu o stosowane przez nas odczynniki i sprzęt laboratoryjny wykonano setki tysięcy badań prenatalnych.

Dysponujemy specjalistycznym brytyjskim oprogramowaniem wspomagającym interpretację wyników.

Przed poddaniem się badaniom przesiewowym zachęcamy Panie do zasięgnięcia informacji na temat metody oznaczeń biochemicznych stosowanej w danym laboratorium. Powszechnie stosowana do oznaczeń hormonalnych (ale nie prenatalnych) jest metoda Elisa, która ze względu na fluorescencję tła do celów badań prenatalnych jest zbyt mało dokładna. Metoda analityczna stosowana w przesiewowych badaniach prenatalnych powinna być przebadana na kilkuset zweryfikowanych badaniem kariotypu przypadkach patologii płodu. Jest to trudne i kosztowne, i dlatego tylko nieliczne firmy, specjalizujące się w badaniach prenatalnych spełniają ten warunek.
Warunki, które powinny spełniać laboratoria wykonujące test PAPP-A, test potrójny i inne badania przesiewowe
Wraz z kolegami z zaprzyjaźnionych przychodni genetycznych jesteśmy zaniepokojeni faktem, że w kilku ośrodkach w Polsce przeprowadza się oznaczenia PAPP-A, hCG (gonadotropiny kosmówkowej), alfa-fetoproteiny oraz niezwiązanego estriolu nazywając je testem potrójnym lub PAPP-A i stosując nieprawidłową interpretację uzyskanych wyników.
Najczęściej popełniane błędy to:
  1. Stosowanie zestawów biochemicznych niedostatecznie przebadanych na dużych grupach ciąż patologicznych i fizjologicznych. Szeroko stosowane, przebadane na dużych grupach i dostatecznie dokładne są systemy diagnostyczne firm: Brahms, Perkin-Elmer (d. Wallac) i Johnson&Johnson.
  2. Stosowanie metod biochemicznych odpowiednich dla innych celów, ale nie dla diagnostyki genetycznej, np. hCG do diagnostyki ciąży pozamacicznej, AFP do diagnostyki nowotworów lub estriolu dla diagnostyki dobrostanu płodu w trzecim trymestrze ciąży, szczególnie niezbyt dokładną metodą ELISA, produkowaną przez wiele firm, nie specjalizujących się w diagnostyce genetycznej.
  3. Wydawanie wyników bez wypracowania własnych (dla danego laboratorium, dla konkretnych zestawów odczynnikowych i dla danej populacji) wartości median oznaczanych markerów dla kolejnych tygodni ciąży.
  4. Nieuwzględnianie w ocenie ryzyka informacji dotyczących wieku ciężarnej, masy ciała ciężarnej, wywiadu w kierunku cukrzycy insulinozależnej, wyniku badania USG.
  5. Brak komputerowej oceny ryzyka wystąpienia u płodu poszukiwanych nieprawidłowości.
  6. Brak określenia wartości progowych w interpretacji wyników uznanych za prawidłowe lub nieprawidłowe.
Test PAPP-A - zasady wykonywania
Pomiędzy 10 a 14 tygodniem ciąży pobierana jest próbka Pani krwi. Zazwyczaj tego samego dnia wykonywane jest badanie USG ciąży, które jest niezbędne dla dokładnej oceny wieku ciążowego. We krwi wykonywany jest pomiar stężenia dwóch substancji, które są markerami zespołu Downa, zespołu Edwardsa i zespołu Patau płodu, badanie powinno być uzupełnione o ultrasonograficzny pomiar warstwy płynu w obrębie tkanki podskórnej szyi płodu - przezierności karkowej. Biochemicznymi markerami oznaczanymi we krwi są: białko ciążowe A (PAPP-A) i wolna podjednostka beta gonadotropiny kosmówkowej (wolne beta hCG). Markerem ultrasonograficznym jest przezierność karkowa. W ciążach powikłanych zespołem Downa poziomy PAPP-A są obniżone, a wolne beta hCG i przezierność karkowa są podwyższone. W ciążach z z. Edwardsa i z. Patau stężenia PAPP-A i beta-hCG są obniżone a przezierność karkowa zwiększona. Wartości tych parametrów wraz z wiekiem kobiety ciężarnej są wykorzystywane do obliczenia ryzyka wystąpienia zespołu Downa, z. Edwardsa i zesp. Patau w danej ciąży.
Co oznacza pojęcie "ryzyko"?
Ryzyko to określenie prawdopodobieństwa wystąpienia jakiegoś zdarzenia. Dla przykładu, jeżeli ryzyko wystąpienia zespołu Downa w danej ciąży wynosi 1:100, oznacza to, że u 100 kobiet ciężarnych z takim wynikiem testu 99 płodów będzie zdrowych, a jeden będzie miał zespół Downa.
Kiedy dostanę wynik testu?
Wynik testu będzie dostępny w ciągu 10 dni roboczych. Wynik zostanie określony jako ujemny, lub dodatni. Wynik zostanie wysłany pocztą, może również zostać wysłany e-mailem, faksem, SMS-em oraz przekazany ustnie telefonicznie.
Co oznacza wynik nieprawidłowy (dodatni)?
Wynik dodatni oznacza, że jest Pani w grupie o podwyższonym ryzyku wystąpienia zespołu Downa u płodu i wskazane będzie wykonanie dalszych badań - na ogół amniopunkcji, lub biopsji trofoblastu. Wynik jest zazwyczaj uznawany za dodatni, gdy ryzyko choroby płodu przekracza 1:300 (ryzyko wyższe - np. 1:190, ryzyko niższe - np.: 1:500). Około jedna na 20 kobiet, które poddały się testowi PAPP-A znajdzie się w grupie podwyższonego ryzyka. Większość kobiet z grupy podwyższonego ryzyka rodzi zdrowe dzieci. Średnio około jedna na 50 kobiet, które uzyskały wynik dodatni testu ma rzeczywiście płód z zespołem Downa.

Postępowanie w przypadku wyniku nieprawidłowego
Statystycznie u około 5% kobiet, które poddały się testowi PAPP-A, ryzyko choroby płodu będzie przekraczało wartość graniczną, zazwyczaj określaną jako 1:300. W takim przypadku należy rozważyć wykonanie amniopunkcji. Oczywiście im wartość ryzyka jest większa, tym wyższe prawdopodobieństwo choroby dziecka.

Ponieważ po 14 tygodniu ciąży pojawiają się inne, niż oceniane w teście PAPP-A objawy nieprawidłowości chromosomowych u płodu, możliwe do stwierdzenia w badaniu USG genetycznym, lub teście potrójnym możliwe jest ponowne obliczenie ryzyka choroby płodu w oparciu o dotychczasowy wynik testu PAPP-A i wykonane później badanie USG genetyczne lub test potrójny. Postępowanie takie może być uzasadnione jedynie w przypadkach nieznacznego przekroczenia wartości ryzyka progowego 1:300 i każdorazowo wymaga konsultacji genetycznej. Zaletą takiego podejścia jest zmniejszenie częstości amniopunkcji, istnieje jednak niewielkie ryzyko przeoczenia przypadku choroby płodu.

Źródło: Ultrasound Obstet Gynecol 2001;17:11-16, Vintzileos AM, Guzman ER, Smulian JC, Day-Salvatore DL, Knuppel RA., Indication-specific accuracy of second-trimester genetic ultrasonography for the detection of trisomy 21. Am J Obstet Gynecol 1999 Nov;181(5 Pt 1):1045-48
Co oznacza wynik prawidłowy (ujemny)?
Wynik ujemny oznacza, że ryzyko wystąpienia zespołu Downa u płodu obliczone na podstawie powyższych parametrów jest niskie. W takim przypadku badania inwazyjne nie są zazwyczaj zalecane. Chociaż ujemny wynik testu oznacza niskie ryzyko choroby płodu, to nie wyklucza jej w 100%. Wynik taki oznacza jednak, że ryzyko choroby płodu jest niższe, niż ryzyko utraty ciąży wskutek amniopunkcji, lub innych badań inwazyjnych.
Czy test PAPP-A wykrywa wszystkie ciąże z zespołem Downa?
Nie wszystkie. Przy prawidłowej ocenie wieku ciążowego i wprowadzeniu prawidłowych median wszystkich parametrów wykrytych zostaje około 90% (dziewięć na dziesięć) płodów chorych.
Czy test PAPP-A wykrywa inne aberracje chromosomowe?
Test PAPP-A wykrywa większość przypadków zespołów Edwardsa i Patau, większość przypadków zespołu Tunera. Wykrywa również część innych nieprawidłowości chromosomowych u płodu, ale w odróżnieniu od amniopunkcji nie wykrywa 100% przypadków aberracji chromosomowych.
Ograniczenia testu PAPP-A
Test nie wykrywa 100% przypadków zespołu Downa i innych patologii płodu. Nieprawidłowy wynik testu nie oznacza choroby płodu, ale oznacza podwyższenie ryzyka, które należy zweryfikować innymi metodami - biopsją trofoblastu, lub amniopunkcją. Nieprawidłowy wynik testu może oznaczać inną patologię, dlatego w przypadku prawidłowego wyniku amniopunkcji wskazana jest szczególna opieka nad ciężarną i ewentualna diagnostyka -np. ultrasonograficzna w drugim trymestrze.

Kobiety po 35 roku życia mają większe prawdopodobieństwo otrzymania wyniku nieprawidłowego, niż kobiety młodsze. Dzieje się tak, ponieważ obliczenia ryzyka choroby płodu dokonuje się nie tylko w oparciu o dane biochemiczne i USG, ale również w oparciu o ryzyko choroby płodu wynikające z wieku kobiety ciężarnej. Wpływ wieku kobiety ciężarnej na prawdopodobieństwo uzyskania wyniku fałszywego jest jednak mniejszy dla testu PAPP-A, niż dla testu potrójnego, ponieważ badane w teście PAPP-A parametry ulegają większym odchyleniom od normy w przypadku choroby płodu, niż parametry badane w teście potrójnym - są bardziej specyficzne i ocena ryzyka w teście PAPP-A w większym stopniu niż dla testu potrójnego zależy od odchyleń parametrów biochemicznych, niż od wieku kobiety. Ponadto w grupie kobiet po 35 roku życia czułość testu jest wyższa, niż przeciętna czułość w populacji, która wynosi ok. 85-90%.
Uwagi końcowe
Test PAPP-A stanowi alternatywę dla diagnostyki inwazyjnej (amniopunkcji i biopsji trofoblastu) u kobiet po 35 roku życia. Dla kobiet młodych stanowi możliwość diagnostyki zespołu Downa i innych aberracji chromosomowych płodu. Od testu potrójnego ma o około 30% wyższą czułość, i wykonywany jest o 4-9 tygodni wcześniej, co sprawia, że w krajach zachodnich test potrójny wykonywany jest obecnie głównie u tych kobiet ciężarnych, które zgłosiły się zbyt późno na wykonanie testu PAPP-A.
Przykładowe zdjęcie USG prawidłowego pomiaru przezierności karkowej płodu i kości nosowej płodu widocznej wyraźnie odrębnie od skóry płodu (wszystkie zdjęcia z archiwum własnego, z wyjątkiem zdjęć opisanych odrębnie)

Przykładowe zdjęcie USG prawidłowego pomiaru przezierności karkowej płodu i kości nosowej płodu widocznej wyraźnie odrębnie od skóry płodu


Ograniczenia amniopunkcji
Należy pamiętać, że amniopunkcja jest badaniem głównie w kierunku aberracji chromosomowych płodu - nie ujawniają się w niej choroby uwarunkowane genetycznie (chyba, że wykonamy molekularne badania DNA z dodatkowych wskazań np. rodzinnych w kierunku określonej choroby - co jest rzadkością i na ogół jedynie możliwe w rodzinach już dotkniętych chorobą genetycznie uwarunkowaną - np. mukowiscydozą, hemofilią itp.) W amniopunkcji nie ujawnia się większość wad rozwojowych. Niekiedy wynik amniopunkcji jest niejednoznaczny- np. może być stwierdzona nieprawidłowość kariotypu płodu, co do której niemożliwe jest określenie, czy pociągnie za sobą skutki fenotypowe np. upośledzenie umysłowe. Należy podkreślić, że amniopunkcja nie jest badaniem dającym pełny obraz zdrowia płodu (nawet pod względem genetycznym).
Amniopunkcja wiąże się z ryzykiem powikłań: utraty ciąży (ok. 1%), odpływania wód płodowych, infekcji wewnątrzmacicznej.

Tabela 1: Ryzyko zespołu Downa u płodu w 12 tygodniu ciąży w zależności od wieku kobiety ciężarnej

Wiek kobiety
ciężarnej (lata)
Ryzyko zespołu
Downa u płodu
251:946
301:626
351:249
371:163
391:89
411:51
431:29


Na podst. Snijders RJM, Sundberg K, Holzgreve W, Henry G, Nicolaides KH: Maternal age and gestation-specific risk for trisomy 21. Ultrasound Obstet Gynecol 1999;13:167-170

Tabela 2: Porównanie czułości, odsetka wyników nieprawidłowych testu PAPP-A* i testu potrójnego kierunku zespołu Downa (dane sprzed kilku lat, nowsze dane wykazują wyższą czułość testu PAPP-A*

Wiek kobiety
(lata)
Test PAPP-A*Test potrójny**
 CzułośćPrawdopodobieństwo wyniku nieprawidłowegoCzułośćPrawdopodobieństwo wyniku nieprawidłowego
Populacja ogólna85-90%5%60%5%
2079%2,9%45%3,2%
2886%4%52%4,7%
3688%14%78%19%
4499%33%98%70%


*z oceną przezierności karkowej, bez oceny kości nosowej
**bez oceny ultrasonograficznej

na podstawie:
  1. Wald NJ, George L, Smith D, Densem JW., Petterson K. On behalf of the International Prenatal Screening Group. Serum Screening for Down's syndrome between 8 and 14 weeks of pregnancy. Br J. Obstet. Gynecol. 1996;103:407-412
  2. Wald NJ, Hackshaw AK, Combining ultrasound and biochemistry In first trimester screening for Down's syndrome. Renat. Dian. 1997
  3. Wald NJ, Leck I Antenatal and Neonatal screening, Second ed. Screening tests Oxford University Press 2000, 93-108
Test podwójny i test potrójny
Do diagnostyki aneuploidii chromosomowych u płodu w drugim trymestrze ciąży wykorzystuje się pomiary stężeń następujących parametrów w surowicy krwi matki: alfa-fetoproteiny, podjednostki beta ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (beta-hCG) wolnej (niezwiązanej) podjednostki beta ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (wolnej beta-hCG), niezwiązanego estriolu, dimerycznej inhibiny A.

  • Jednoczasowe badanie stężeń AFP i (wolnej) beta-hCG nazywamy testem podwójnym,
  • Jednoczasowe badanie stężeń AFP, beta-hCG i wolnego estriolu (uE3) nazywamy testem potrójnym,
  • Jednoczasowe badanie stężeń AFP, beta-hCG, wolnego estriolu (uE3) i inhibiny A nazywamy testem poczwórnym.
Test poczwórny ma o około 2-5% wyższą czułość od testu potrójnego, a test potrójny nieco wyższą czułość od testu podwójnego, chociaż niektórzy autorzy poddają w wątpliwość celowość oznaczeń estriolu i inhibiny A, szczególnie wobec możliwości wykonania badania USG genetycznego. (Źródło Reynolds T, Spencer K, Utility of unconjugated estriol in screening for Down syndrome is not proven. Clin Chem 1993;39(9):2023-6). Czułość testu potrójnego w wykrywaniu zespołu Downa wynosi ok. 60% i w dużej mierze zależy od jakości stosowanych odczynników.
Całkowite hCG nie powinno być stosowane do testu potrójnego lub podwójnego przed 15 tygodniem ciąży.

W przypadku zespołu Downa u płodu w krwi matki dochodzi do obniżenia średnio o około 30% stężenia AFP i estriolu i podwyższenia o około 100% stężenia beta hCG. Do 16 tygodnia ciąży lepszym markerem zespołu Downa niż całkowite beta hCG jest wolna podjednostka beta hCG, i dlatego proponujemy oznaczenie wolnej podjednostki beta hCG w teście podwójnym, co daje wyższą czułość testu. Dlatego pacjentkom pomiędzy 14 a 16 tygodniem ciąży polecamy bardziej test podwójny z wolną beta hCG, a pacjentkom pomiędzy 17 a 20 tygodniem ciąży test potrójny z całkowitą beta hCH. Czułość testu PAPP-A (10-14 tydzień ciąży) z oceną przezierności karkowej w wykrywaniu zespołu Downa jest wyższa niż czułość testu podwójnego i potrójnego (14-20 tydzień ciąży), wcześniejsze wykonanie testu daje więcej czasu na diagnostykę, dlatego o ile to możliwe polecamy diagnostykę we wcześniejszej ciąży. Łącznie z testem podwójnym można wykonać badanie USG genetyczne.

W innych patologiach jednostki płodowo-łożyskowej występują charakterystyczne zmiany stężeń poszczególnych parametrów w porównaniu z ciążą fizjologiczną, np. w przypadku trisomii chromosomu 18 (zespół Edwardsa) u płodu dochodzi do obniżenia stężeń AFP, uE3, oraz beta-hCG. Podobnie jak przy teście PAPP-A dla obliczeń ryzyka wystąpienia aneuploidii chromosomowych u płodu stosuje się programy komputerowe.

W przypadkach niektórych chorób płodu: otwartych wad płodu (np. rozszczep kręgosłupa, wytrzewienie) oraz wrodzonego zespołu nerczycowego (choroby uwarunkowanej genetycznie, rzadkiej w populacji polskiej, częstej np. u Arabów, polegającej na zwiększeniu przepuszczalności kłębuszków nerkowych i utracie białek z moczem) dochodzi do kilkukrotnego zwiększenia stężenia AFP w krwi matki. Jeżeli w teście podwójnym stwierdzamy 2,5-krotne podwyższenie stężenia AFP, wskazane jest szczegółowe badanie USG płodu.
Test zintegrowany
Łączne wykonanie testu PAPP-A w 11-13 tyg. ciąży i testu potrójnego w 15-20 tyg. ciąży nazywamy testem zintegrowanym. Bardzo ważne jest jednak, aby obliczenie ryzyka nie odbywało się osobno w obu testach, ale łącznie, przy użyciu specjalnego oprogramowania, z uwzględnieniem korelacji pomiędzy parametrami biochemicznymi w pierwszym i drugim trymestrze. Jeżeli danych biochemicznych i ultrasonograficznych nie analizuje się łącznie, przy pomocy specjalistycznego oprogramowania do testu zintegrowanego, ale oddzielnie, uzyskuje się znaczną liczbę wyników fałszywie pozytywnych (wynik fałszywie pozytywny oznacza nieprawidłowy wynik mimo braku choroby płodu). Zaletą prawidłowo wykonanego testu zintegrowanego ma być niższy odsetek wyników nieprawidłowych przy tej samej czułości, co testu PAPP-A, a wadę stanowi konieczność dwukrotnego pobrania krwi ok. 11-14 i 15-20 tygodnia ciąży i późniejsze otrzymanie wyniku przez pacjentkę. Prawidłowe wykonanie testu zintegrowanego wg Walda wymaga utajnienia wyników oznaczeń dokonanych w pierwszym trymestrze ciąży aż do momentu dokonania oznaczeń w drugim trymestrze, co jest trudne do zaakceptowania przez większość pacjentek.
Pomimo tych ograniczeń test zintegrowany można wykonać w naszym laboratorium.
W odróżnieniu od testu PAPP-A test zintegrowany jest techniką statystyczną nie zweryfikowaną badaniami na licznych grupach pacjentek, a jego wysoka swoistość wymaga potwierdzenia wieloośrodkowymi badaniami na dużych populacjach, analogicznie jak stało się w odniesieniu do testu PAPP-A. Nowe doniesienia na temat opóźnienia kostnienia kości nosowej u płodów z zespołem Downa prawdopodobnie sprawią, że test zintegrowany nigdy się nie upowszechni i być może nawet nie zostanie ostatecznie zweryfikowana jego charakterystyka na dużych grupach pacjentek.

Obszerniejsze informacje:
  • www.fetalmedicine.com/11-14scanbook/Chapter1/chap01-9.htm
  • Prenat Diagn 2001 Sep;21(9):741-6 Hackshaw AK, Wald NJ.: Inaccurate estimation of risk in second trimester serum screening for Down syndrome among women who have already had first trimester screening.
  • N Engl J Med 1999 Aug 12;341(7):461-7 Wald NJ, Watt HC, Hackshaw AK.: Integrated screening for Down's syndrome on the basis of tests performed during the first and second trimesters.
Ostrzeżenie na temat zasad prawidłowej interpretacji wyników testów PAPP-A i testu potrójnego
Wykonanie testu zintegrowanego bez specjalnego oprogramowania pozwalającego połączyć informacje z badań w pierwszym i drugim trymestrze powoduje wzrost częstości wyników fałszywie nieprawidłowych. Ponieważ test połączony (PAPP-A) wykrywa około 90% przypadków zespołu Downa u płodu, a test potrójny około 60%, to z pozostałych niewykrytych przez test PAPP-A 10% przypadków choroby płodu test potrójny wykryje ok. 60% - czyli 6% przypadków choroby płodu za cenę co najmniej dodatkowych 5% wyników fałszywie nieprawidłowych jeżeli nie uwzględni się wyników testu PAPP-A.
Sposób obliczania ryzyka
Ocena ryzyka wystąpienia choroby płodu może zostać dokonana w oparciu o jeden z poniższych algorytmów:


Obliczenia w oparciu o gęstość rozkładów statystycznych

Ryzyko zespołu Downa można obliczyć w oparciu o stosunek gęstości rozkładów stężeń poszczególnych parametrów: populacji ciężarnych z Zespołem Downa u płodu do populacji ciężarnych z prawidłowym kariotypem płodu, zmodyfikowanych poprzez ryzyko zespołu Downa wynikające z wieku matki. Zależność ta wyrażona jest wzorem:


Wzór obliczenia w oparciu o gęstość rozkładów statystycznych


PDown- prawdopodobieństwo urodzenia dziecka z zespołem Downa

PWiek - prawdopodobieństwo urodzenia dziecka z zespołem Downa wynikające z wieku matki

fDown- funkcja gęstości prawdopodobieństwa urodzenia dziecka z zespołem Downa

fNormal - funkcja gęstości prawdopodobieństwa urodzenia zdrowego dziecka



gdzie funkcja gęstości wyrażona jest wzorem:


Wzór funkcji gęstości prawdopodobieństwa urodzenia zdrowego dziecka


σ- populacyjne odchylenie standardowe

μ- średnia populacyjna
Obliczenia w oparciu o funkcję dyskryminacyjną
Ryzyko zespołu Downa można obliczyć w oparciu o funkcję dyskryminacyjną, gdzie wskaźnik wartości dyskryminacyjnej Q(D) opisany jest wzorem:


Wzór obliczenia w oparciu o funkcję dyskryminacyjną


D - wartość dyskryminacyjna

Sd - odchylenie standardowe w populacji z zespołem Downa

Sn - odchylenie standardowe w populacji zdrowej

md - średnia MoM dla populacji z zespołem Downa

mn - średnia MoM dla populacji zdrowej



Obliczanie indywidualnego prawdopodobieństwa - ryzyka wystąpienia zespołu Downa u płodu oparto na zasadach rachunku Bayesa używając wskaźnika Q(D) i ryzyka wiekowego a nazywanego także ryzykiem a priori.


Wzór obliczanie indywidualnego prawdopodobieństwa


α - ryzyko wiekowe

R - ryzyko wystąpienia zespołu Downa w badanej ciąży
Test NIFTY
Nieinwazyjne badanie DNA płodu we krwi matki w kierunku zespołu Downa i innych aneuploidii płodu.

Dotychczasowe nieinwazyjne badania w kierunku zespołu Downa (USG genetyczne, test PAPP-A, test potrójny i ich modyfikacje) charakteryzują się dość wysoką wykrywalnością, do 90-95%, ale wiążą się z kilkuprocentowym odsetkiem wyników fałszywie dodatnich, co oznacza że kilka procent spośród wszystkich kobiet, które się im poddadzą otrzymuje wynik nieprawidłowy - oznaczający podwyższone ryzyko choroby płodu. Wynik taki weryfikowało się dotychczas badaniem inwazyjnym. Czułość 90% oznacza, że w 10 przypadkach na 100 płodów z zespołem Downa wynik testu będzie prawidłowy - płody te nie zostaną wykryte przez test.

Nieinwazyjne badanie DNA płodu - test NIFTY ma wykrywalność znacząco wyższą, bo przekraczającą 99%, co oznacza że na 100 płodów z zespołem Downa przeciętnie mniej niż jeden pozostanie przez ten test niewykryty. Test NIFTY ma też wyższą swoistość, co oznacza, że znacznie rzadziej otrzymujemy wynik nieprawidłowy w przypadku zdrowego płodu. Zespół Downa i inne aneuploidie są najczęstszymi genetycznie uwarunkowanymi przyczynami upośledzenia umysłowego i zgonów noworodków.

Na czym polega Test NIFTY
Skrót NIFTY pochodzi od angielskiego wyrażenia "Non-Invasive Fetal TrisomY test", oznaczającego "nieinwazyjny test w kierunku trisomii płodu". Test określa ryzyko wystąpienia u płodu trisomii 21 (zespołu Downa), trisomii 18 (zesp. Edwardsa) i trisomii 13 (z. Patau) poprzez analizę materiału genetycznego płodu (wolnego DNA) krążącego we krwi matki. Pobranie niewielkiej ilości (10 ml) krwi żylnej nie wiąże się z żadnym zagrożeniem dla matki ani płodu. Test NIFTY jest możliwy dzięki metodzie sekwencjonowania nowej generacji w połączeniu z zaawansowanymi obliczeniami bioinformatycznymi. Przy wykorzystaniu starszych metod sekwencjonowania badanie takie kosztowałoby sto razy więcej, na wynik czekałoby się wielokrotnie dłużej i konieczne byłoby pobranie wielokrotnie większej objętości krwi.

Zalety testu NIFTY
  • Brak ryzyka utraty ciąży, gdyż badane jest DNA płodu krążące we krwi matki - nie ma potrzeby pobierania materiału bezpośrednio od płodu, jak w przypadku amniopunkcji, kordocentezy, lub biopsji ksmówki.
  • Brak ryzyka zakażenia wewnątrzmacicznego - powody jak wyżej.
  • Brak ryzyka przedwczesnego odpływania płynu owodniowego- powody jak wyżej.
  • Niewielka objętość próbki badej - jedynie 10 ml krwi obwodowej matki jest potrzebne do wykonania testu, co nie wiąże się z żadnym zagrożeniem dla kobiety ciężarnej ani dla płodu.
  • Metoda jest najlepiej zbadana spośród kilku dostępnych metod badania DNA płodu (walidacja z wykorzystaniem największej na świecie liczby przypadków; Badania wykazały, że czułość testu NIFTY wynosi powyżej 99%).
  • Wczesny okres wykonania testu - już od 12 tygodnia ciąży.
  • Krótki czas oczekiwania na wynik - ok. 3 tygodni.
  • Testowi NIFTY towarzyszy pakiet ubezpieczeniowy - w przypadku wyniku wskazującego na wysokie ryzyko aneuploidii płodu Pacjentka otrzymuje pokrycie kosztu diagnostyki inwazyjnej w wysokości do 400 dolarów USA, a w przypadku niewykrycia z. Downa u płodu wartość ubezpieczenia wynosi 30000 dolarów USA.
Dla kogo test NIFTY jest szczególnie zalecany?
  • Przede wszystkim dla kobiet z nieprawidłowym wynikiem testu PAPP-A/ USG genetycznego, wskazującym na podwyższone ryzyko z. Downa u płodu.
  • Dla innych kobiet z podwyższonym ryzykiem z. Downa lub innych aneuploidii, które nie chcą zdecydować się na badania inwazyjne.
  • Kobiety z przeciwwskazaniami do inwazyjnych badań prenatalnych, takie jak łożysko przodujące, poronienie zagrażające, ujemna grupa krwi Rh, nosicielstwo zakażenia HBV, HIV, itd.
  • Kobiety, które poddały się zabiegowi zapłodnienia in vitro.
Przeciwwskazania do wykonania testu:
  • Ciąża bliźniacza, inna mnoga,
  • Przebyty przeszczep szpiku, innych narządów,
  • Przebyte w ciągu 6 miesięcy przed testem przetoczenie krwi.
Wystarczy skontaktować się z nami telefonicznie w celu uzyskania informacji na temat kosztów i dostępnych terminów.

Test NIFTY nie wykrywa wszystkich nieprawidłowości płodu i stanowi tylko jedno z wielu badań, które nawzajem się uzupełniają. Zgłaszając się do nas na nieinwazyjną diagnostykę prenatalną uzyskają Panie kompleksową poradę genetyczną, łącznie z oceną celowości wykonania testu NIFTY i innych badań przedurodzeniowych. Naszym celem nie jest maksymalizacja zysku, lecz przeprowadzenie diagnostyki prenatalnej w sposób jak najlepiej dostosowany do potrzeb zdrowotnych i ekonomicznych Pacjentek.
Przepływ przez zastawkę trójdzielną - niedomykalność zastawki trójdzielnej
Zastawka trójdzielna znajduje się pomiędzy prawym przedsionkiem a prawą komorą serca. Jej funkcja polega na ukierunkowaniu przepływu krwi z przedsionka do komory serca, uniemożliwiając przepływ wsteczny, z komory do przedsionka.

Pod koniec pierwszego trymestru ciąży u około 65% płodów z zespołem Downa przepływ przez zastawkę trójdzielną jest nieprawidłowy. Nieprawidłowość przepływu polega na tzw. niedomykalności zastawki, powodującej cofanie się części krwi do wnętrza przedsionka, czyli w przeciwnym kierunku do właściwego kierunku przepływu krwi. Nieprawidłowy przepływ przez zastawkę trójdzielną - jej niedomykalność - obserwuje się u około 8% płodów zdrowych pod koniec pierwszego trymestu ciąży. Ocena przepływu krwi przez zastawkę trójdzielną dostarcza ważnych informacji - prawidłowe widmo przepływu znacznie zmniejsza ryzyko zespołu Downa i wad układu krążenia płodu, a widmo nieprawidłowe wiąże się z podwyższeniem ryzyka.

Ocena przepływu krwi przez zastawkę trójdzielną jest szczególnie ważna w przypadku zwiększenia przezierności karkowej (NT) u płodu, gdyż dostarcza informacji ważnych rokowniczo. Oceny widma przepływu krwi przez zastawkę trójdzielną nie wykonuje się zazwyczaj rutynowo, gdyż jest to badanie wymagające wysokiej jakości aparatu USG i spełnienia szeregu warunków. Wyniki mogą być zafałszowane przez przepływ krwi przez leżącą w pobliżu aortę wstępującą.

Poniższe zdjęcia obrazują prawidłowe widmo przepływu krwi u płodu zdrowego oraz niedomykalność zastawki trójdzielnej u płodu z zespołem Downa Zdjęcia z archiwum Dr L Dudarewicza.


Przepływ prawidłowy:

Przepływ prawidłowy


Przepływ nieprawidłowy (ujemna fala A):

Przepływ nieprawidłowy


INSTRUKCJA UZYSKANIA SUROWICY DO TESTU PAPP-A, podwójnego lub potrójnego
Szanowni Państwo,
Zastosowanie się do poniższych wskazówek zapewni największą precyzję testów prenatalnych:
Test PAPP-A wykonujemy pomiędzy 10 a 13+6 tyg. ciąży, test podwójny lub potrójny pomiędzy 14+0 a 20 tyg. ciąży
  1. 5-10 ml krwi żylnej kobiety ciężarnej należy pobrać do suchej, czystej (najlepiej szklanej, ponieważ w plastikowej nie oddziela się surowica) próbówki na skrzep.
  2. Nie wolno stosować antykoagulantów, w szczególności cytrynianu, lub EDTA, gdyż ich obecność wpływa na wynik testu.
  3. 1 ml odwirowanej surowicy, należy przesłać do naszego laboratorium w ciągu ok. 24 godzin. Dopuszczalne jest oddzielenie surowicy bez wirowania, po wykrzepieniu w ciągu ok. 1-2 godzin w temp. pokojowej.
  4. Surowicę można przechowywać do 7 dni w temp. 2-4oC.
  5. Krwi ani surowicy nie należy zamrażać..
  6. Prosimy nie wysyłać surowicy w piątki, gdyż laboratorium pracuje w soboty do 12.00.
  7. Próbówkę z surowicą/krwią i wypełnionym kwestionariuszem, podpisanym drukiem zgody pacjentki, dowodem opłaty należy przetransportować do naszego laboratorium w ciągu 24 godzin w temp pokojowej. Najłatwiej i najtaniej przesłać ją można za pośrednictwem firmy Servisco. W obrębie Łodzi optymalny jest transport taksówką.
  8. Możliwa jest zapłata przelewem na konto bankowe:
    Konto:
    Gabinet Lekarski Dudarewicz Lech, ul. Kamińskiego 31, 90-219 Łódź,
    BRE Bank S.A. o/Łódź, Nr: 69114020040000350230451961
  9. Koniecznie prosimy o zamieszczenie numeru telefonu kontaktowego do Pani/Pana Doktora
  10. Pora pobrania oraz spożycie posiłku przez pacjentkę nie wpływają na wynik testu.
  11. 11.Próbkę prosimy przesłać na adres Laboratorium Uni-med podany w nagłówku
Łączę wyrazy szacunku, dr n. med. Lech Dudarewicz
Formularze do pobrania
FormularzDOCPDF
Kwestionariusz danych pacjentki do testu PAPP-a - w pierwszym trymestrze ciążyPobierzPobierz
Kwestionariusz danych pacjentki do testu podwójnego - w drugim trymestrze ciążyPobierzPobierz
Kwestionariusz danych pacjentki do testu potrójnego - w drugim trymestrze ciąży PobierzPobierz
Druk zgody na poddanie się testom prenatalnym PobierzPobierz
Druk zgody na poddanie się tetowi PAPP-aPobierzPobierz

Aby wykonać test zintegrowany należy przesłać dwa kwestionariusze: do testu PAPP-A i do testu potrójnego, z dopiskiem na kwestionariuszach: "test zintegrowany".

Pobierz Microsoft Word Viewer Pobierz Microsoft Word Viewer

Pobierz Adobe Acrobat Reader Pobierz Adobe Acrobat Reader


Nowy marker USG chorób płodu
Od dawna wiadomo, że u dzieci z zespołem Downa występują nieprawidłowości budowy kości nosowej. Ocena nosa płodu stanowi część badania USG genetycznego w drugim trymestrze. Ostatnio wykazano, że opóźnienie kostnienia kości nosowej płodu widoczne jest w znacznym odsetku przypadków płodów z aberracjami chromosomowymi już pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży. Obecnie wiadomo że ocena kości nosowej zwiększa czułość i swoistość testu połączonego (PAPP-A). W chwili obecnej znane są już kryteria oceny kości nosowej w obrazie USG i dane potwierdzające przydatność tego parametru w ocenie ryzyka zespołu Downa u płodu. Opóźnienie kostnienia kości nosowej w tym okresie ciąży jest również charakterystyczne dla zespołu łamliwego chromosomu X - jednej z najczęstszych przyczyn upośledzenia umysłowego u chłopców. Niestety ocena kości nosowej jest trudna i wymaga większego doświadczenia niż np. ocena przezierności karkowej, m.in. dlatego, że echo skóry nosa może być pomylone z echem kości nosowej.

Źródło: Lancet 2001 Nov 17;358(9294):1665-7 Lancet. 2001 Cicero S, Curcio P, Papageorghiou A, Sonek J, Nicolaides K.

Dodatkowa ocena kości nosowej płodu daje wzrost czułości testu PAPP-A większy, niż wykonanie w późniejszym okresie ciąży testu potrójnego. W związku z powyższym twórca testu potrójnego, Prof. Howard Cuckle stwierdził, że przy ocenie kości nosowej płodu nie ma uzasadnienia odwlekania diagnostyki do okresu kiedy możliwy jest test potrójny.

Źródło: Cuckle H. Time for total shift to first trimester screening for Down's syndrome. Lancet 2001; 358: 1658-59., Lancet 2001 Nov 17;358(9294):1658-9. H. Cuckle. (Absence of nasal bone in fetuses with trisomy 21 at 11-14 weeks of gestation: an observational study. Comment, ) J Pediatr. 2002 May;140(5):632-3. H. Cuckle. Absence of nasal bone in fetuses with trisomy 21 at 11-14 weeks of gestation: an observational study.

Przykładowe zdjęcie USG kości nosowej płodu widocznej wyraźnie odrębnie od skóry płodu


Przykładowe zdjęcie USG kości nosowej płodu widocznej wyraźnie odrębnie od skóry płodu


Czy warto odwlekać diagnostykę do drugiego trymestru ciąży?
Odwlekanie diagnostyki w kierunku aberracji chromosomowych płodu do drugiego trymestru ciąży wiąże się z rezygnacją z bardzo ważnych markerów choroby płodu: przezierności karkowej, białka PAPP-A i kości nosowej i znacznie zmniejsza czułość jakiejkolwiek diagnostyki. Ponadto opóźnienie informacji na temat zdrowia dziecka jest postrzegane niekorzystnie przez kobiety ciężarne. Wprawdzie przydatność oceny kości nosowej w diagnostyce z. Downa w pierwszym trymestrze wymaga jeszcze dalszych badań, ale dotychczasowe doniesienia sugerują wysoką przydatność tego parametru. Sposób postępowania przyjęty w naszej poradni jest bardzo ostrożny: jeżeli stwierdzamy obecność kości nosowej u płodu, nie modyfikujemy ryzyka (chociaż prawdopodobnie obecność kości nosowej pomiędzy 11 a 14 tyg. ciąży powoduje 2-3 krotny spadek ryzyka z. Downa u płodu). Jeżeli natomiast kość nosowa nie jest widoczna, informujemy pacjentkę o prawdopodobnym znacznym wzroście ryzyka. Według Nicolaidesa i współpracowników oraz Walda przy zachowanej swoistości testu PAPP-A z oceną przezierności karkowej dodatkowa ocena kości nosowej może zwiększyć czułość testu z ok. 90% do ok. 95%

Źródło: Cuckle H. Time for total shift to first trimester screening for Down's syndrome. Lancet 2001; 358: 1658-59., Cicero S, Curcio P, Papageorghiou A, Sonek J, Nicolaides K. Lancet 2001 Nov 17;358(9294):1665-7

W świetle powyższych faktów można sądzić, że ocena kości nosowej zwiększa czułość testu PAPP-A do wartości przewyższających test zintegrowany, badanie jest wykonywane o kilka tygodni wcześniej, nie ma potrzeby podwójnego pobierania krwi i znacznie maleje koszt badania.
Audyt prowadzonych przez nas badań przesiewowych
Nasz program pomiarów przezierności karkowej dla celów badań przesiewowych w pierwszym trymestrze ciąży podlega regularnej, okresowej kontroli Fundacji Medycyny Płodowej z Londynu. Zewnętrzna kontrola jakości jest bardzo ważna i zapewnia odpowiedni poziom badań, porównywalny z innymi ośrodkami na świecie.

Adres Fundacji:
The Fetal Medicine Foundation,
137 Harley Street,
London W1G 6BG, United Kingdom
Czynniki ryzyka chorób płodu
  • Cukrzyca, padaczka (również u ojca dziecka oraz padaczka bez konieczności podawania leków),

  • Ryzyko choroby płodu rośnie u kobiet otyłych oraz u kobiet, które wykazują nadmierny lęk i "złe przeczucia" odnośnie choroby swojego nienarodzonego dziecka,

  • Prawdopodobnie ryzyko aberracji chromosomowych rośnie u potomstwa kobiet, które palą papierosy lub stosowały doustne środki antykoncepcyjne w okresie okołokoncepcyjnym (zajścia w ciążę).
Źródło: Yang Q, Sherman SL, Hassold TJ, Allran K, Taft L, Pettay D, Khoury MJ,
Erickson JD, Freeman SB. factors for trisomy 21: maternal cigarette smoking and oral contraceptive use in a population-based case-control study. Genet Med 1999 Mar-Apr;1(3):80-8
Martinez-Frias ML, Bermejo E, Rodriguez-Pinilla E, Prieto L. Periconceptional exposure to contraceptive pills and risk for Down syndrome. J Perinatol 2001 Jul-Aug;21(5):288-92


Istnieją dane wskazujące że ryzyko aberracji chromosomowych rośnie u potomstwa małżeństw o obniżonej płodności. Istnieją dane wskazujące że ryzyko aberracji chromosomowych rośnie u potomstwa kobiet z cukrzycą.

Moore LL, Bradlee ML, Singer MR, Rothman KJ, Milunsky A. Anomalies among the offspring of women with gestational diabetes. Am J Epidemiol 2002 Apr 15;155(8):719-24
Społeczne i zawodowe aspekty badań prenatalnych
Zmiany społeczne, wpływające na planowanie ciąży w krajach wysoko rozwiniętych wiążą się z opóźnieniem macierzyństwa i wynikającym z niego wzrostem ryzyka zespołu Downa u płodu.

Kobiety w większym stopniu niż dawniej poświęcają się karierze zawodowej i odkładają macierzyństwo, zachodząc w ciążę średnio o kilka-kilkanaście lat później, niż w poprzednich pokoleniach. Podwyższenie wieku matki wiąże się ze wzrostem ryzyka chorób płodu oraz z obniżeniem płodności i wzrostem ryzyka innych powikłań ciąży i porodu.

Zmniejszająca się liczba dzieci rodzonych przeciętnie przez jedną kobietę sprawia, że oczekiwania co do zdrowia dziecka są szczególnie wysokie.

Aktywność zawodowa kobiet również sprawia, że myśl o chorobie dziecka jest trudna do akceptacji, gdyż w polskich warunkach urodzenie dziecka upośledzonego i zaangażowanie we właściwą nad nim opiekę uniemożliwia lub znacznie ogranicza aktywność zawodową.

Powyższe czynniki leżą u podłoża wzrostu zainteresowania badaniami prenatalnymi.

Niestety te same czynniki sprawiają, że przyszli rodzice nie są skłonni narażać ciążę na ryzyko amniopunkcji. Często kobiety ciężarne około 40 roku życia zdają sobie sprawę, że kolejny raz może nie udać się im zajść w ciążę. Ryzyko poronienia po amniopunkcji jest niewielkie i nie przekracza na ogół 1%. Ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa rośnie wraz z wiekiem matki, ale wartość 1% osiąga dopiero u kobiety ponad 40-letniej, co oznacza, że przy większości amniopunkcji wykonywanych ze względu na wiek kobiety ryzyko poronienia jest wyższe, niż ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa!

Dlatego nieinwazyjne badania prenatalne są coraz bardziej popularne.